Op deze pagina lees je over hoe je je als burger dient te gedragen tegenover Duitse soldaten.

Voor de bevrijding
Algemene houding
Op de meeste evenementen reenacten we de periode aan het einde van de oorlog, vlak voor of na de bevrijding.
Bijna 5 jaar lang hebben de Duitsers en hun handlangers in Nederland het straatbeeld bepaald, overal zag je de gehate uniformen, je moet doen alsof je dit voor jou de normaalste zaak van de wereld is geweest.
Denk vooral aan je eigen veiligheid, aan het begin van de bevrijding kwam je nog wel weg met het uitschelden van de Duitsers, je kreeg hoogstens een boete of een boze soldaat achter je aan.
Maar nu, zo laat in de oorlog, kan zelfs de kleinste belediging je in de gevangenis doen belanden, of erger.
Dus als je een Duitser ontmoet, praat niet te veel, wees niet brutaal, probeer gewoon zo snel mogelijk weer verder te gaan met waar je mee bezig was.
Hoe minder je zegt, des te kleiner de kans op problemen.
Als een Duitser je benaderd omdat hij bijvoorbeeld gewoon gezellig wil kletsen, dan voel je je niet op je gemak.
Misschien heb je persoonlijk geen problemen met de Duitsers die je land bezetten maar je weet dat als men je gezellig met ze ziet praten ze je in de buurt het leven moeilijk kunnen maken.

Dus gewoon "Ja mijnheer, nee mijnheer, dag mijnheer".
Probeer je voor te stellen hoe je kunt ontsnappen aan de situatie als een aardige Duitse soldaat aanbied je zware koffer een stukje te dragen of als hij je hongerige kind een appel geeft.
Kijk dan vooral eerste om je heen om er zeker van te zijn dat 'de buren' niet gezien hebben wat er zojuist gebeurt is...

Pro-Duits
De meeste Burger-reenactors willen geen pro-Duits personage spelen of een collaborateur.
Hoogstens spelen zij iemand die neutraal is of niet strict anti-Duits.
Maar als je toch besluit een Pro-Duitse burger te spelen dan zul je vooral vriendelijk zijn tegenover de Duitse Soldaten, dan vind je het helemaal niet erg om even met ze te kletsen.
Het maakt je dan niets uit wat andere burgers van je zullen denken, deze soldaten zijn ook maar gewone jongens die gestuurd worden, het zijn niet allemaal gruwelijke nazi's.
En ook niet onbelangrijk... op deze manier kom je ook nog wel eens aan cigaretten en andere zeldzame goederen!
Als je dit naspeelt zul je moeten accepteren dat andere burgers over jou zillen roddelen, ook tegenover het publiek.
Er zal niet zo heel veel veranderen maar de andere burgers zullen minder vriendelijk zijn en je niet zo snel vertrouwen.
Over het algemeen reenacten burgers geen NSB, SD of Landwacht etc.
Als het echt nodig is voor een specifiek scenario dan kan het wel besproken worden, maar alleen lang voor het daadwerkelijke evenement.
Zpo kan precies worden besproken wat er gaat gebeuren en wat de collaborateur niet wil dat er gaat gebeuren.
Het verzet zal collaborateurs niet neerschieten tenzij dit vantevoren uitdrukkelijk besproken is.

Het Verzet
Als je in het verzet zit gedraag je je net als alle andere bugers, probeer de Duitsers te vermijden.
Je KAN NIET opgepakt worden omdat je iemand ooit verteld hebt dat je verzet reenact, omdat het ergens op het internet staat of omdat je simpelweg altijd Verzet reenact en de Duitse reenactors dit weten.
De Duitsers kunnen je alleen oppakken als ze authentiek bewijs of verdenkingen hebben gebasseerd op authentieke situaties.
Dus ze moeten motieven hebben die ontstaan zijn tijdens het evenement, door dat ze je betrappen of door wat ze in je bezit vinden.
Het allerlergste dat je kan gebeuren is gearresteerd worden en afgevoerd, verzetslieden ter plekke neerschieten is niet erg authentiek en zelfs als het wel zo zou zijn dan zouden de Duitsers dit nooit doen zonder dit ruim voor het evenement met je te bespreken.
Dus als Verzetslid gedraag je jezelf neutraal of extra vriendelijk, het is erg handig een Duitse begeleider te hebben als je op het punt staat een controlepost door te gaan...

Bij een controlepost
Interactie met Duitse reenactors komt voornamelijk voor bij een controlepost, daarbuiten probeer je de Duitsers zoveel mogelijk te ontwijken.
En daarnaast zijn Duitse militare installaties meestal verboden terrein. Duitsers zetten controleposten meestal op bij de ingang van hun terrein of juist midden op de weg of langs een rustig pad, dit laatste vooral om bijvoorbeeld persoonsbewijzen te controleren.
Zelfs als je voor de eerste keer langs zo'n controlepost gaat, moet je doen alsof het de duizendste keer is.
Vergelijk het met je kaartje laten controleren op het station, zo lang je papieren in orde zijn, is zo'n controle meer zaai en vervelend dan eng en gevaarlijk.
Zelfs voor de Duitsers was dit voornamelijk een oninteressant rotklusje.
Als je bij een controlepost aankomt wacht je rustig om te zien of ze je doorlaten of dat ze je tegenhouden om je papieren of bagage te controleren. In de meeste gevallen mag je gewoon doorlopen, ze hebben wel iets beters te doen en de meeste hebben een pesthekel aan dit baantje.
Als ze je toch tegenhouden laat je ze simpelweg je papieren zien en beantwoord je evenetuele vragen.
Veel Nederlanders spraken na jaren bezetting redelijk goed Duits en verstonden het prima, je kunt nagaan hoe leuk het dan is om net te doen alsof je er juist niets van verstaat.
Een risicoloze manier om wat verzet te plegen, waarom zou je hen het leven makkelijker maken?

Maar denk eraan dat sommigen van hen ook een beetje Nederlandsch geleerd kunnen hebben, zeg dus geen dingen over de Duitsers tegen het publiek of andere reenactors waar zij bij staan.
"Die rotmof hoeft niet te weten dat ik Duits spreek!" is iets dat ze waarschijnlijk wel verstaan en genoeg om gearresteerd te worden

Het is zeer uitzonderlijk voor hen om je te onderzoeken en fouilleren.
Maar als het gebeurt gaat het allemaal zeer oppervlakkig, maak je geen zorgen dat ze misschien te intiem worden.
De Duitsers fouilleerde geen mensen in het openbaar, in ieder geval niet erg nauwkeurig.
Natuurlijk kunnen ze je vragen je tas open te maken, je zakken leeg te halen, ze voelen even in je zakken, misschien moet je je jas even open houden, etc.

Als ze een man aanhouden kunnen ze hem opdragen zijn handen in de lucht te steken waarna ze onder de kraag voelen, achter je revers, ze kunnen hem vragen zijn jasje uit te doen, etc.

Bij vrouwen zijn ze voorzichtiger, men had toen hele andere ideen over hoe je met vrouwen om moest gaan en de meeste Duitsers konden het niet eens geloven dat vrouwen zich met Verzet zouden bezig houden.
Als vrouw wordt je meestal met rust gelaten en in de uitzonderlijke situatie dat ze je controleren dan doen ze dit voorzichtig en fatsoenlijk.
Het nauwkeurige foullieren gebeurde na de arrestatie en niet in het openbaar, dit wordt ook niet gereenact.
Hou je rustig, doe wat ze zeggen, je hebt tenslotte niets te verbergen.
Ga niet in op provocaties, onze tijd komt nog wel...
Als Duitsers je bagage willen controleren maar je hebt geen authentieke bagage en het risico bestaat dat ze opeens een digitale camera of mobiele telefoon tevoorschijn halen waar het publiek bij is dan moet je dit voorkomen.
Volgens de richtlijnen moeten de Duitsers je eerst subtiel vragen of je bagage authentiek is, vergeten ze dit dan moet je ze eraan herinneren door bv oogcontact te zoeken en je hoofd te schudden, probeer dit te doen zonder dat het publiek het merkt.
Ben je een man die tussen de 16 en 60 jaar oud is dan kun je opgepakt worden voor de arbeitseinsatz, officieel komen alleen mannen tussen de 18 en 35 in aanmerking maar later werdt die leeftijd ruimer en daarnaast nemen de Duitsers het hier niet zo nauw mee.
Meer over opgepakt worden hieronder.

Actief verzet plegen
Als verzetslid zijn er vele manieren om het leven van de Duitsers moeilijker te maken, maar om te beginnen schiet je geen Duitsers neer.
Dit is iets dat het echte verzet zelden deed, het was namelijk niet de moeite waard en er volgde vaak gruwelijke represailles.
Aan het liquideren van iemand gingen vaak lange moeilijke vergaderingen vooraf en meestal besloot men ervanaf te zien.
En als er dan toch iemand neergeschoten moest worden dan was dit meestal een verrader, een Nederlander dus.
Het liquideren van verraders is iets dat niet gereenact word om authentieke en gevoelige redenen.

Sabotage
Het is moeilijk te improviseren op dit gebied, je kunt er niet van uit gaan dat iets uitschakelen zonder het echt kapot te maken geen probleem is.
'Saboteer' je bijvoorbeeld Duitse communicatie door de draad van een veldtelefoon los te maken dan kun je daarmee een scenario verknallen of zelfs een veldslag die volgt in het honderd laten lopen.
Het spreekt voor zich dat het niet toegestaan is echt spullen van de Duitsers kapot te maken, laat geen banden leeglopen, gooi geen suiker in de benzinetank, steel geen wapens, etc.
Niet alleen is dit gevaarlijk, weinig reenactors zullen het weten te waarderen...
Desalnietemin is sabotage een belangrijk onderdeel van het verzet, leuk om te doen en aan het publiek te laten zien en spannend om te ontdekken en voorkomen.
Vandaar dat dit toch gewoon moet worden afgesproken vantevoren.
Wil je iets saboteren neem dan contact op met de Duitse commandant, geeft hij toestemming dan kun je je gang gaan zonder dat alle soldaten het verwachten.
Aangezien je misschien geen toegang krijgt tot de commandant dan kun je een briefje afgeven bij de controlepost.
Natuulijk kan het ook afgesproken worden voor het evenement begint en kunnen er bv per email grote plannen gemaakt worden.
Misschien kunnen de Duitsers zelf ook met ideeen komen en iets in hun kamp aanwijzen voor sabotage en burgers toestemming geven een rookbom het kamp binnen te smokkelen en ergens te verstoppen.

Pilotenhulp
Als je bezig bent met een pilotenhulp scenario dan is het de bedoeling hem langs een controlepost te smokkelen en terug te brengen naar de Geallieerde zijde.
Het is mogelijk (indien goed voorbereid) deze piloot burgerkleding en valse papieren te geven, maar je zult hem dan toch nog langs de Duitsers moeten smokkelen.
Dit doe je door voorop te lopen met een flinke afstand tussen jou en de piloot.
Zie je de controlepost dan geef je hem subtiel een seintje en ga je alleen door de controlepost, je kent de piloot niet.
De piloot gaat dan alleen door de controlepos, wordt hij gepakt dan maak je dat je weg komt.
Verteld de piloot dat jij hem hielp dan loop je het risico opgepakt te worden.
Meer over pilotenhulp bij het artikel Burgers tegenover Geallieerden.

Koerierswerk
Een zeer belangrijk deel van het verzet was het koerierswerk.
Als je besluit een koerier te reenacten dan zul je voornamelijk illigale goederen langs controleposten moeten smokkelen.
Smokkel je goederen langs Duitsers dan loop je het risico opgepakt te worden.
De spullen die je kunt smokkelen;

Opgepakt worden
Als je wordt opgepakt dat wordt je eerst opgedragen je handen in de lucht te steken, zo ver mogelijk.
Je handen in je nek leggen of achter je hoofd leek vroeger minder voor te komen.
Zoals eerder vermeld zul je niet uitvoerig onderzocht worden, oppervlakkig word bekeken wat je bij je hebt.
Vervolgens brengen ze je naar hun commandant, hij besluit of je arrestatie rechtvaardig is.
Moet je over 5 minuten ergens zijn voor een andere display of scenario of omdat je ouders dan bij de ingang staan en zonder kaartje naar binnen willen, dan is dit het moment om dat te vertellen.
De Duitsers kunnen er voor kiezen je oppervlakkig te verhoren, een simpel vraaggesprek waarbij misschien wat formulieren ingevult worden betreffende jouw arrestatie.
Geen martelingen, gaan slagen in het gezicht, geen geschreeuw.
Hoogstens wat ongeduldig gesnauw.
Het gaat het hier dan ook om een voorlopig eerste onderzoek, soldaten hebben wel wat beters te doen.
Is alles duidelijk dan gaat er een berichtje naar het dichtstbijzijnde SD- of politiekantoor en dan wordt je opgehaald.
Eventueel wordt je met handboeien vastgemaakt aan je stoel, wil je dit niet dan moet je dat duidelijk aangeven.
Waarschijnlijk krijg je een bewaker.
Na verloop van tijd komt er een voertuig, patrouille of Nederlandsche politieagent om je op te halen en je buiten zicht van het publiek vrij te laten, ook kan er kan zogenaamd een berichtje gekomen zijn van het hoofdkwartier dat ze je vrij moeten laten.
Hoe dan ook, zodra het publiek dat je arrestatie en verhoor gezien hebben weer weg is mag je weer vrij gelaten worden.

Filmmateriaal;
Lang geleden vond ik op het net een stukje film uit de oorlogsjaren, stiekem filmde iemand in Den Haag een Persoonsbewijs controlepost.
Bijzonder interessant om naar te kijken, zo ging het er dus echt aan toe.
Let vooral ook even op de 2 vrouwelijke medewerksters van de Duitsers die er met een hond bij staan en de nonchalante sfeer die er heerst.

Na de bevrijding
Algemene houding
De oorlog is voorbij!
Je bent blij en opgelucht, de opgekropte haat van 5 jaar bezetting komt nu naar boven, de mannen waar ja al die tijd bang voor was, die het straatbeeld bepaalde, die schuldig zijn aan jouw honger, het verdwijnen van je vrienden en het betrekken van je land in deze gruwelijke oorlog zijn nu opeens machteloos.
Iedere Duitser die je nu nog tegenkomt is waarschijnlijk een krijgsgevangene (is dit niet het geval...meld hem dan bij de geallieerden!) en je mag hem best laten weten wat je van hem vind.
Gevangen Duitsers mag je uitschelden voor rotmoffen, dit is een acceptabel scheldwoord.
Probeer net te ver te gaan met schelden, de Duitse reenactors vinden dit vaak erg vervelend en daarnaast gebruik je soms per ongeluk moderne scheldwoorden of wekken authentieke scheldwoorden gelach op.
Het is de bedoeling dat kinderen vragen wat 'moffen' zijn, en niet dat ze een rode kop krijgen van de vieze woorden of keihard beginnen te lachten omdat iemand 'schavuit' roept.
Wil je een Duitse krijgsgevangene in zijn gezicht spugen, een klap of schop verkopen dan doe je dit alleen met goedkeuring van het slachtoffer.
Het spreekt voor zich dat je niet echt spuugt en niet te hard slaat of schopt maar iemand kan toch erg schrikken dus moet je hem waarschuwen.
Het is het leukst dit te doen zonder dat zijn geallieerde bewakers dit zien, het is een mooie scene als geschrokken bewakers boze burgers weg moeten houden van hun gevangenen.
Dus regel dit vantevoren of probeer het met gebaren duidelijk te maken, kijk je slachtoffer aan en geef jezelf een klapje, doe alsof je spuugt en kijk of hij knikt.
Hij gaat dan accoord.
Is zijn reactie onduidelijk dan gaat het niet door.
Het is ook NIET toegestaan iets naar ze te gooien, zoals bv aarde of graspollen.
Niet omdat het gevaarlijk is of vervelend maar omdat het risico bestaat dat bezoekers dit ook gaan doen, en een groep moderne kinderen die alles naar je gooien dat ze kunnen vinden is niet fijn.
Lol beleven aan hun situatie mag natuurlijk altijd, lach om ze, zwaai ze vrolijk uit als ze afgevoerd worden, etc.

Burgers tegenover Duitsers

Burgers tegenover Geallieerden

Duitsers tegenover Burgers

Geallieerden tegenover Burgers

Participerende Groepen

 

	Richtlijnen in het Nederlands
	Guidelines in English
	Richtlinien in Deutsch